Asylberättelser

Ett forskningsprojekt om migranters berättelser i asylprocessen

Proje

İltica sürecinde mültecilerin anlatıları projesi İsveç’te yürütülen iltica sürecinde dil ve iletişimin ne gibi bir rol oynadığını araştıran bir projedir.

Araştırmamız neden önem taşıyor?
Göçmenler Dairesinin sığınmaya başvuranlarla yaptığı mülakatlarda oluşan yanlış anlaşılmalar ve yanlış tercüme, en azından sığınmacı için ciddi sonuçlar doğurabilir. İltica sürecinde yapılan görüşmelerde dil, iletişim ve yapılan tercüme ile ilgili ne kadar çok bilgi varsa bu gibi talihsizliklere uğrama riski de o kadar azalır. Araştırma projemizin genel amacı bu konularla ilgili daha fazla bilgi edinmektir. Bu da uzun vadede daha iyi ve daha fazla hukuki güvenliği olan bir iltica sürecine yol açacaktır.

Emelimiz, projemizin sayesinde edineceğimiz bilgiden, sığınma işlemleri ile ilgili olan herkesin faydalanmasıdır: tercümanlar, işlemi yapan görevliler, hukuki danışmanlar ve sığınmacıları destekleyen bireyler. Temel amacımız, araştırmamızın sığınmaya ihtiyaç duyan insanlara fayda sağlamasıdır.

Kolaylıkla erişebilen metinler yazarak, bu konular hakkında daha derin bilgiye sahip olmak isteyenlere çeşitli sunumlar yaparak, dersler vererek araştırma sonuçlarımızın daha geniş bir çevreye ulaşacağını umuyoruz.  Elde edeceğimiz bulgulara ilgi duyduklarını ifade eden çeşitli kuruluşlarla şimdiden temas halindeyiz. Umudumuz, projeye katılanların da iltica görüşmeleriyle ilgili düşüncelerini, ilgi duyan ve aktif dinleyicilerle paylaşma fırsatını buldukları için kişisel düzeyde bir şeyler kazanmasıdır.

Aşağıda, projemiz ve tarihçesi hakkında daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.

İltica işleminde kanıtlama
İltica işleminde kanıtların en önemlisi sığınmacının anlatısıdır. Sunulan belgeler ya da bir tanığın ifadesi destekleyici kanıt oluşturur, aynı şey menşe ülke bilgisi için geçerlidir. Sığınma talebinde bulunan kişinin anlatısı geçerli sığınma gerekçeleri kapsıyorsa ve Göçmenler Dairesi bu gerekçeleri inandırıcı ve güvenilir buluyorsa kişiye İsveç’te (Göçmen Dairesi başvurunun başka bir ülkede yapılması gerektiğini değerlendirmedikçe) sığınma hakkı verilir.

İltica sürecinde mülakatlar ve sözlü görüşmeler
İsveç’te sığınma hakkına başvuran her kişi mülakat için Göçmenler Dairesine çağrılır. Başvuruda bulunan, iltica mülakatında (ya da soruşturma görüşmesinde) sığınma nedenlerini anlatır. Bu mülakata sadece Göçmen Dairesi görevlisi ve sığınma talebinde bulunan kişi katılmaz, mülakat sırasında çoğunlukla bir de tercüman bulunur. Genellikle mülakatlarda iltica talebinde bulunan kişinin çıkarlarını izleyecek bir hukuki danışman da bulunur. Sığınma başvurusunda bulunan sorulan sorulara cevap verir, Göçmenler Dairesi görevlisi soruları sorar, tercüman tercüme eder, hukuki danışman da önemli şeylerin açıklık kazanması adına sorular sorarak müdahale edebilir. Böylece anlatının nasıl şekilleneceğini etkileyen birçok kişi ve birçok etken vardır; en azından sığınmacı ile görevlinin bu görüşmede farklı hedeflere sahip oldukları bir gerçektir – başvuranın amacı İsveç’te sığınma hakkına sahip olmak, mülakatı yapan görevlinin amacı ise başvuranın İsveç’te sığınma hakkına sahip olup olmadığını tespit etmek için temel hazırlamaktır. Sığınma talebinde bulunanın anlatısı sadece soruşturma görüşmesinde şekillenmez, iltica süreci boyunca gerçekleşen diğer görüşme ve mülakatlar da anlatıyı bütünler.

Neyi araştırıyoruz
İltica görüşmesi sırasındaki etkileşimin karmaşıklığı, birtakım soruları gündeme getirmektedir: Sığınmacının anlatısını, mülakata katılanların her biri ortaklaşa nasıl oluşturuyor? Katılımcılar iki dilde sorulan sorular ve verilen cevaplarla birbirleriyle ne şekilde iletişim kuruyorlar? Katılımcılar birbirlerini nasıl anlıyorlar? Oluşan anlatı kimin anlatısıdır? Sözlü ifadeler, Göçmenler Dairesinin karar belgesinde yazılı ifadeye dönüştüğünde anlatı nasıl şekillendiriliyor? Mülakata katılanlar, aralarındaki iletişimi nasıl algılıyorlar ve bu konuda deneyimleri nedir? Benzer sorular, diğer iltica sürecindeki görüşmeler ve konuşmalar hakkında, örneğin sığınma başvurusunda bulunan ile hukuki danışman arasında yapılan görüşmeler gibi durumlar için de sorulabilir.

İltica sürecinde mültecilerin anlatıları projesinde bu sorulara cevap bulmak istiyoruz. İltica mülakatlarını birer iletişim durumu olarak inceliyoruz. Ayrıca mülakat çerçevesinde sözlü ya da yazılı iletişimi, örneğin işlemi yapan görevli ve hukuki danışmanın belgeleme işlemini de inceliyoruz. Bunların yanı sıra iltica görüşmelerine katılan kişilerin aralarındaki iletişimi nasıl algıladıklarını araştırıyoruz.

Dil odaklı

Projeyi yürüten bizler, dil ve iletişim konuları üzerinde incelemeler yapan araştırmacılarız. İltica süreci boyunca yapılan iltica soruşturması ve diğer görüşmelerin çeşitli yönleri üzerine çok sayıda araştırma yapılmıştır, ancak dil ve konuşulanların iltica mülakatının gerçekleşmesi için çok önemli olmasına rağmen, şimdiye dek dilin rolü üzerine bir araştırma yapılmamıştır. Üstelik mülakatlarda sadece bir değil iki dil (bazen daha da fazla) söz konusu olmaktadır.

Projemiz, Rusça konuşan sığınmacılarla yapılan iltica görüşmelerine odaklı, ancak elde edeceğimiz bulguların büyük bir kısmının diğer diller için de geçerli olacağını düşünüyoruz.

Projenin süresi ve projeyi finanse edenler

İltica sürecinde mültecilerin anlatıları araştırma projesi 2018-2020 yılları arasında yürütülecek ve Baltık ve Doğu Avrupa Çalışmaları Vakfı (Östersjöstiftelsen) tarafından finanse edilecektir.

Proje Göçmenler Dairesinden tamamen bağımsız olarak yürütülecektir.